Conclusie van FVD Alphen

De zero-emissiezone is een politieke keuze

Een schonere leefomgeving is een legitiem doel. FVD Alphen vindt dat de zero-emissiezone in Alphen aan den Rijn vooralsnog niet in verhouding staat tot de aangetoonde opbrengst en de lasten voor ondernemers. Volgens de partij deugt deze aanpak daarom voor geen kant: een ingrijpende maatregel is vastgesteld zonder dat de lokale effecten, totale bedrijfslasten en praktische uitvoerbaarheid overtuigend zijn aangetoond. Dat is een politiek oordeel; de regels hieronder zijn gebaseerd op openbare besluiten en stukken.

Wat staat er vast?

Vanaf 1 januari 2027 gelden in het vastgestelde gebied toegangsregels voor bestel- en vrachtauto’s. Personenauto’s vallen niet onder deze zone. De gemeente heeft voor de eerste zes maanden een waarschuwingsperiode aangekondigd; de formele ingangsdatum blijft 1 januari. Welke overgangsregel geldt, hangt af van voertuigsoort, emissieklasse en datum eerste toelating. Ook vrijstellingen en ontheffingen hebben eigen voorwaarden, looptijden en soms leges. Controleer daarom vóór een rit ieder kenteken bij de officiële toegangsregels en de informatie over ontheffingen.

Voor Euro 6-bestelauto’s noemen lokale en landelijke bronnen verschillende einddata. De Alphense stukken noemen 1 januari 2029, terwijl de huidige landelijke toegangswebsite in de tabel eveneens 1 januari 2029 vermeldt, maar in een toelichting nog 1 januari 2028 noemt en zegt dat het kabinet de overgang wil verlengen tot 2029. Geef daarom geen eigen toegangsgarantie: de individuele kentekencheck en de actuele officiële regeling zijn leidend. De bronnen en status staan op Regels voor uw voertuig.

Opbrengst is berekend, niet lokaal gemeten

De Alphense effectstudie vergelijkt modelscenario’s voor 2030. De studie bevat een modelmatig referentiejaar, maar de zes genoemde locaties zijn rekenpunten en geen meetstations waarmee een fysieke nulmeting en nameting van de zone zijn uitgevoerd. De berekende verandering is dus een verwachting op basis van aannames, geen waargenomen effect van een al ingevoerde zone. Dat betekent niet dat er nooit lucht- of verkeersgegevens in Alphen zijn verzameld; in de openbare stukken die voor dit dossier zijn gecontroleerd, is geen vooraf vastgelegd meetprogramma aangetroffen dat vóór en na invoering op dezelfde locaties en volgens dezelfde methode meet.

FVD Alphen vindt het onverantwoord om modeluitkomsten als bewezen resultaat te presenteren. Zonder vergelijkbare nulmeting kunnen inwoners achteraf niet goed vaststellen wat de zone zelf heeft veranderd. Ook moeten eventuele verschuivingen van verkeer, omrijden en effecten buiten de zone worden meegenomen. Zie de uitleg over metingen en modellen en omvang en neveneffecten.

De rekening en de praktische gevolgen

De gevolgen verschillen per bedrijf. Niet iedere ondernemer hoeft meteen een voertuig te vervangen, maar sommige bedrijven kunnen wel eerder moeten investeren in een voertuig of leasecontract, extra financieringslasten dragen, ritten aanpassen en meer tijd kwijt zijn aan administratie en aanvragen. Een gemiddelde gemeentelijke raming vertelt een zelfstandige niet of een geschikt voertuig op tijd leverbaar, betaalbaar en bruikbaar is voor diens dagelijkse werk. Voor zover uit de openbare stukken blijkt, ontbreekt een integrale lokale doorrekening van de kosten per sector en type onderneming. De gebruikte bedragen en aannames staan bij Kosten en Gevolgen.

Een ontheffing is geen algemene oplossing: afhankelijk van de categorie kunnen bewijsstukken, aanvraagkosten en een beperkte geldigheidsduur gelden. Dat kan juist kleine ondernemers extra tijd en onzekerheid kosten. Ook is de overstap niet alleen een kwestie van het aantal laadpunten. Netcapaciteit, laadvermogen, laadtijd, actieradius, voertuigbeschikbaarheid en een veilige plek om te laden of te stallen bepalen of een elektrische bedrijfswagen het werk aankan. Zie Laden en uitvoerbaarheid.

Handhaving en evaluatie moeten controleerbaar zijn

De zone wordt gehandhaafd met kentekencontrole. Dat maakt duidelijke waarborgen nodig voor doelbinding, bewaartermijnen, toegangsrechten, foutieve herkenning en bezwaar tegen een onjuist besluit of een boete. Daarmee staat niet vast dat de verwerking onrechtmatig is; de gemeente moet wel begrijpelijk uitleggen welke gegevens worden verwerkt, door wie en hoe lang. Zie Privacy.

Het college heeft monitoring en periodieke rapportages aangekondigd. FVD Alphen wil daarnaast vooraf openbare indicatoren, een vergelijkbare nulmeting, vaste meetmomenten en concrete criteria voor bijsturen of heroverwegen. In de gecontroleerde stukken zijn geen grenswaarden gevonden die automatisch tot wijziging of stopzetting leiden. Zonder zulke criteria kan achteraf steeds opnieuw discussie ontstaan over wat een rapportage betekent. De toezeggingen en open punten staan bij Monitoring en controle.

Een prestigeproject volgens FVD Alphen

FVD Alphen noemt de zero-emissiezone een prestigeproject van het college. Volgens de partij krijgt een zichtbare beleidsambitie voorrang boven een aantoonbare verhouding tussen maatschappelijke opbrengst, kosten voor bedrijven en uitvoerbaarheid. FVD vindt dat de maatregel niet deugt zolang de gemeente die verhouding niet overtuigend met vergelijkbare metingen, transparante kosten en heldere evaluatiecriteria kan laten zien. Dit is nadrukkelijk het politieke oordeel van FVD Alphen, geen vastgesteld feit.

FVD Alphen wil dat de zone wordt ingetrokken. Als dat niet gebeurt, wil de partij uitstel en vraagt zij om ruimere overgangstermijnen, betaalbare en tijdige ontheffingen, bescherming van kleine ondernemers, privacywaarborgen en een openbare evaluatie met vooraf afgesproken bijsturingscriteria.

Woo-verzoek en vervolgstappen

Er komt een verzoek op grond van de Wet open overheid (Woo). De komende weken plaatsen we updates zodra duidelijk is welke informatie is opgevraagd en wat de gemeente daarop besluit of verstrekt. Op basis van die informatie bekijken we welke vervolgstappen passend zijn. Die stappen liggen nog niet vast en zijn niet toegezegd. Een Woo-verzoek wijzigt het verkeersbesluit niet automatisch; zolang dat besluit niet wordt aangepast, blijft de geplande startdatum 1 januari 2027.